Who's Online

Έχουμε 14 επισκέπτες συνδεδεμένους

Designed by:
SiteGround web hosting Joomla Templates
ΙΣΤΟΡΙΑ PDF Εκτύπωση E-mail
Συντάχθηκε απο τον/την ΑΛΕΒΙΖΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ   
Παρασκευή, 20 Αύγουστος 2004 12:11

Αρχαία Μεγαλόπολη

 

 

Τοποθεσία

 

Βρισκόταν στα Βορειοδυτικά προάστια της σημερινής Μεγαλόπολης, 35 χμ δυτικά της Τρίπολης, στο κέντρο του λεκανοπεδίου της . Ήταν χτισμένη στις όχθες του ποταμού Ελισσώνα, στα δυτικά της γέφυρας του ποταμού στο σημερινό δημόσιο δρόμο Μεγαλόπολης - Καρύταινας. Χτίστηκε το 370 π.χ. με διαταγή του Θηβαίου Στρατηγού Επαμεινώνδα μετά τη νίκη των Θηβαίων στα Λεύκτρα.

 

Ονομασία

Ονομαζόταν Μεγάλη Πόλις ή Μεγάλα Πόλις στη δωρική διάλεκτο. Μεταγενέστερη υπήρξε η ονομασία Μεγαλόπολις.

Ιστορία

371 π.χ.

Μετά την ήττα της Σπάρτης στα Λεύκτρα δημιουργήθηκε το Αρκαδικό κοινό με πρωτεύουσα τη "Μεγάλη Πόλη" η ανοικοδόμηση και ο καλλωπισμός της οποίας κράτησε δέκα (10) χρόνια.

364 π.χ.

Εκστρατεία του Αρχίδαμου εναντίον της Μεγαλόπολης και ήττα του στον Κρώμνο.

362 π.Χ.

Διάσπαση του κοινού των Αρκάδων - μάχη της Μαντίνειας.

353-2 π.Χ.

Συμμετοχή της Μεγαλόπολης στη συμμαχία κατά του Φιλίππου Β΄ της Μακεδονίας.

338 π.Χ.

Μάχη της Χαιρώνειας. Ο Φίλιππος επιστρέφει τη Βελμινάτιδα στη Μεγάλη Πόλη. Οι Μεγαλοπολίτες χτίζουν προς τιμήν του τη Φιλίππειο στοά.

332-331 π.Χ

Η Μεγάλη Πόλη πολιορκείται από τον Άγη της Σπάρτης.

266-255 π.Χ.

Τυραννία του Αριστόδαμου.

250-235 π.Χ.

Τυραννία του Λυδιάδα.

223 π.Χ.

Ο Σπαρτιάτης Βασιλιάς Κλεομένης κατέλαβε κι έκαψε την πόλη. Οι κάτοικοί της πρόλαβαν να πάνε με τον Φιλοποίμενα στη Μεσσηνία.

Κατά τη Ρωμαιοκρατία ακολούθησε τις τύχες του υπόλοιπου Ελλαδικού χώρου.

Αρχαιολογικά ευρήματα

 

Αγορά

Στο Βόρειο μέρος της Μεγαλόπολης, πάνω από τη δεξιά όχθη του ποταμού Ελισσώνα υπήρχε η αγορά της Μεγαλόπολης, με λιθόκτιστο περίβολο χαμηλού ύψους. Στη μέση της αγοράς βρίσκονταν το ιερό του Λύκαιου Δία, βωμοί του Δία, δύο αετοί - συμβολικά πουλιά του Δία, μαρμάρινο άγαλμα του Πάνα, χάλκινο άγαλμα του Απόλλωνα, ύψους 12 ποδών από τη Φιγαλία, καθώς και άγαλμα της μητέρας των θεών. Επίσης η αγορά περιελάμβανε κατεστραμμένο ναό του κακήσιου Ερμή, ναό της Τύχης με μαρμάρινο άγαλμα, ανάγλυφη παράσταση του Πολύβιου και ιερό του Δία Σωτήρα.

Οι ανασκαφές των Άγγλων αρχαιολόγων έφεραν στο φως στα Βόρεια της αγοράς τη Φιλίππειο στοά, μήκους 155,60 μ. και πλάτους 20 μ. Στην πρόσοψη είχε δωρική κιονοστοιχία και δύο Ιωνικές στο εσωτερικό της. Τα κομμάτια των κιόνων που βρέθηκαν συνδέουν το οικοδόμημα με την εποχή του Φιλίππου του Ε΄(183 π.Χ.) Η στοά, που κλείνει το χώρο της αγοράς από τα ανατολικά, ήρθε στο φως με τις ανασκαφές του 1890. Είχε μήκος 91,50 μ. και κατεύθυνση από νότο προς βορρά (Παυσ.VIII, 30,6-8). Η στοά που έκλεινε την αγορά από το νότο χτίστηκε από το μεγαλοπολίτη Αρίστανδρο και παρασύρθηκε από το ρέμα του ποταμού Ελισσώνα.

 

 

Γυμνάσιον

Στα δυτικά της αγοράς βρισκόταν το γυμναστήριο (γυμνάσιον) της αρχαίας Μεγαλόπολης. Σήμερα έχουν σωθεί λείψανα στοών και άλλων οικοδομημάτων του γυμνασίου.

Θερσίλιο - Βουλευτήριο

Κοντά στο αρχαίο θέατρο σώζονται θεμέλια του Βουλευτηρίου, που είχε γίνει για τους "Μύριους" Αρκάδες και ονομάστηκε από τον ιδρυτή του Θερσίλιο. Ήταν ένα ευρύχωρο ορθογώνιο οικοδόμημα, με πέντε (5) εσωτερικές κιονοστοιχίες σε καθεμιά από τις πλευρές του. Τέσσερις κεντρικοί κίονες σχημάτιζαν τετράγωνο και στήριζαν την ξύλινη στέγη και τις ξύλινες σειρές των εδωλίων, διατεταγμένες βαθμιδωτά έως 2,50 μ. ύψος.

Το βήμα ήταν χαμηλά στη νότια πλευρά του Θερσιλίου. Εκεί συνεδρίαζαν οι πληρεξούσιοι της αρκαδικής Ομοσπονδίας που λέγονταν "μύριοι" και έπαιρναν αποφάσεις για πόλεμο και ειρήνη ή συμμαχίες. Σήμερα σώζεται το προστώο του Θερσιλίου στη νότια πλευρά του.

 

Τείχη

Γύρω από την αρχαία Μεγαλόπολη ήταν χτισμένα τείχη, πλίνθινα με λίθινο υπόβαθρο, 8,5 χμ. περίπου περίμετρο, τα οποία δε σώζονται εξαιτίας της πρόχειρης κατασκευής τους.

Ιστορικά πρόσωπα όπως ο Φιλοποίμην, ο Πολύβιος, ο στρατηγός Διαίος, ο Λυκόρτας έλκουν την καταγωγή τους από τη Μεγαλόπολη.

 

Σήμερα στη Μεγαλόπολη κατοικούν περίπου 9.000 κάτοικοι. Βρίσκεται σε υψόμετρο 430 μέτρων και είναι κτισμένη στην κοιλάδα που διασχίζει ο Ελισσώνας, ο οποίος είναι παραπόταμος του ποταμού-Θεού των αρχαίων Αρκάδων, Αλφειού.Η Μεγαλόπολη είναι από τα σημαντικότερα ενεργειακά κέντρα στην Ελλάδα. Η ΔΕΗ εκμεταλλεύεται τους λιγνίτες της περιοχής και έχει εγκαταστήσει τέσσερις μονάδες παραγωγής ρεύματος συνολικής ισχύος 850 MW. Η οικονομία της πόλης και όλης της περιοχής στηρίζεται στις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής.  Η πόλη διαθέτει την υποδομή που απαιτείται για μια άνετη διαβίωση, όπως δημόσιες υπηρεσίες, τράπεζες, κέντρο υγείας, ξενοδοχεία, εστιατόρια και χώρους διασκέδασης.

 

 

Στα χνάρια του περιηγητή

Παυσανία στην Αρκαδία

Ο Παυσανίας

Ο Παυσανίας καταγόταν από τη Μικρά Ασία. Ήταν αρχαίος Έλληνας περιηγητής και συγγραφέας.

Έζησε τα έτη 110 ή 120μ.Χ έως το 170 ή 180μ.Χ. Η χρονική διάρκεια της ζωής του βγαίνει από εκτιμήσεις ερευνητών, βάσει των χρονολογιών γνωστών ιστορικών γεγονότων που συνδέονται με την ηλικία του και ο ίδιος αναφέρει στα βιβλία του. Είχε λάβει Ελληνική παιδεία και γνώριζε πολύ καλά την Ελληνική ιστορία και μυθολογία. Από το έργο του Ελλάδος Περιήγησης, στα Αρκαδικά του, που είναι το (Η) όγδοο από τα δέκα βιβλία του, μαθαίνουμε για τις περιηγήσεις του Παυσανία στην Αρκαδία μετά το 160 ή 170 μ.Χ. Είναι η εποχή της αίγλης και της ακμής της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας την οποία θαύμαζε.

Η αρχαία Αρκαδία

Η Αρχαία Αρκαδία περιλάμβανε το κεντρικό τμήμα της Πελοποννήσου. Η περιοχή της παραλιακής Κυνουρίας ανήκε στην Αργολίδα ή στη Λακεδαίμονα, αφού το Άργος και η Σπάρτη έκαναν συχνά πολέμους για την κατοχή της. Τα όρια λοιπόν της αρχαίας Αρκαδίας ταυτίζονταν σχεδόν με τη σημερινή έκτασή της, με μικρές διαφοροποιήσεις.

Ο Παυσανίας εισέρχεται στην Αρκαδία.

Η είσοδος του Παυσανία γίνεται από την ανατολική διάβαση της Κλίμακος, στο διάσελο του Αρτεμισίου και του Λυρκείου, προερχόμενος από την Αργολίδα. Είναι οι σημερινές Πόρτες, όπου έχει κατασκευαστεί η σήραγγα του Αρτεμισίου στον κεντρικό δρόμο Τρίπολης - Αθήνας.Πρώτο χωριό που συναντά είναι τα Μελαγγεία μεταξύ Σάγκα και Νεστάνης, που ταυτίζεται με το Πικέρνι. Στο βόρειο τμήμα του Αργού πεδίου συναντά την κώμην της Νεστάνης και αναφέρεται στη Φιλίππειον κρήνη.

Σταθμοί περιηγήσεων του Παυσανία.

Ο Παυσανίας αναφέρει εννέα (9) πόλεις - σταθμούς απ όπου θα ξεκινήσει να επισκεφτεί τη γύρω περιοχή και να καταγράψει τις παρατηρήσεις του. Είναι οι παρακάτω κατά σειρά επίσκεψης:

Μαντίνεια, Ορχομενός, Φενεός, Ηραία, Γόρτυς, Μεγάλη πόλις, Λυκόσουρα, Φιγαλία και η Τεγέα.

Παρουσίαση πέμπτου, έκτου και εβδόμου σταθμού.

Πέμπτος σταθμός: Γόρτυς

Συνεχίζοντας ανατολικά φτάνει στο χωριό Μάραθα κοντά στο Βλαχόραφτη και ο επόμενος σταθμός είναι η Αρχαία Γόρτυς. Δύο εξόδους κάνει από εδώ ο Παυσανίας.α) Βόρεια συναντά τις πόλεις Τεύθις (Δημητσάνα) και Θεισόα του Μαινάλου (κοντά στην Καρκαλού). β) Νοτιοανατολικά κατευθυνόμενος προς Μεγαλόπολη συναντά το μνήμα Παραιβασίου κοντά στο σημερινό χωριό Ελληνικό. Ύστερα τα ερείπια της Βρένθης (σημερινή Καρύταινα) και περνώντας την αριστερή όχθη του Αλφειού φτάνει στην Τραπεζουντία χώρα, όπου συναντά την ερειπωμένη Τραπεζούντα που ίσως ήταν μητρόπολη της Τραπεζούντας του Πόντου. Πιστεύεται ότι ευρίσκετο στη θέση των σημερινών χωριών Κυπαρίσσια και Μαυριά της Μεγαλόπολης. Συνάντησε ακόμη την πόλη Βασιλίς κοντά στο χωριό Ίσιωμα. Μετά τη Θωκνία φτάνει στη Μεγάλη πόλη, τη σημερινή

Μεγαλόπολη.

Έκτος σταθμός: Μεγάλη πόλις

Η αρχαία Μεγαλόπολη εποικίστη από Αρκαδικές κώμες για να περιοριστεί έτσι η εδαφική επέκταση της Σπάρτης. μετά τη μάχη των Λεύκτρων όταν ο Επαμεινώνδας νίκησε τους Σπαρτιάτες.

Μνημεία: Στη δυτική όχθη του Ελισσόντα υπήρχε ο περίβολος των ιερών της Δήμητρας και της Κόρης με τα αγάλματά τους. Τα αγάλματα των Ωρών και του Πάνα, των Νυμφών και του Φιλίου Διός, της Αφροδίτης, της Ήρας, των Μουσών, του Ηρακλή καθώς και ανδριάντες διασήμων πολιτών.Στη νότια όχθη του Ελισσόντα ήταν το μεγαλύτερο θέατρο της Ελλάδος, ναοί, βωμοί τα αγάλματα του Ερμή, του Απόλλωνα και γενικά όλων των Ολυμπίων Θεών.

Από την Μεγαλόπολη έκανε επτά διαδρομές.

α) Νοτιοδυτικά με κατεύθυνση τα όρια Αρκαδίας - Μεσσηνίας. Η Κρωμίτης χώρα κοντά στη Βελιγοστή, ο τόπος της Νυμφάδος και το Ερμαίον, ερμαϊκή στήλη στα σύνορα με την Μεσσηνία, αναφέρονται. στην πρώτη διαδρομή.

β)Δυτικά μέχρι το κατά Δέσποιναν Ερμαίον, σύνορα με τη Μεσσηνία.

γ) Νότια, μέχρι το κατά Βελιμίναν Ερμαίον, σύνορα με τη Λακεδαίμονα.

δ) Βόρεια η διαδρομή ήταν πολύ κοπιαστική. Μεγάλη πόλη - Σκιάς - κώμη των Χαρισίων (Τρίλοφο) - Τρικόλωνοι - Ζοιτία (Ζώνη) - Παρωρία (Παλιομοίρι) - Θυραίο (κοντά στη Σύρνα) - Φάλανθος (δυτικά της Αλωνίσταινας) - Μεθύδριον - Νυμφασία πηγή.

ε) Βόρεια παράλληλα προς την προηγούμενη διαδρομή συναντά την Παλίσκιο χώρα, την ερειπωμένη πόλη των Περαιθέων, Λυκόα (κοντά στη Σιλίμνα) , Μαίναλος, Σουματία (πάνω στο βουνό της Σιλίμνας). στ) Δυτικά , ερείπια των Μακαρεών (κοντά στο Χωρέμι), των Δασεών (Απιδίτσα),η κώμη Ακακήσιον, το ιερόν της Δέσποινας.

Έβδομος σταθμός: Λυκόσουρα

Ο Παυσανίας φτάνοντας στη Λυκόσουρα μας περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια τα ιερά και τα αγάλματα που συνάντησε σ αυτόν το χώρο, μεταξύ αυτών και το σύμπλεγμα του Δαμοφώντα. Τρεις διαδρομές έκανε από τη Λυκόσουρα.

H πρώτη διαδρομη έγινε βορειοδυτικά προς το όρος Λύκαιον, τον Αρκαδικό Όλυμπο.

Η δεύτερη διαδρομή προς νότον μέχρι την πόλη Μέλπεια και τα όρη Νόμια που ανήκαν στη Αρκαδία.

Η τρίτη διαδρομή έγινε προς την Αρκαδική τότε πόλη Φιγαλία, νοτιοδυτικά. Αναφερόμενα μνημεία της περιοχής.Το ιερό της Δέσποινας, ο ναός της Αρτέμιδος Ηγεμόνης, ανάγλυφες διακοσμήσεις και οι βωμοί της Δέσποινας της Δήμητρας και της Μεγάλης Μητρός. Το σύμπλεγμα του Δαμοφώντα με τα αγάλματα της Δήμητρας και της Δέσποινας, της Άρτεμης και του Ανύτου. Αναφέρεται ακόμη το Μέγαρο και το ιερό του Πανός.

Σας παραθέτω ολόκληρο ένα μήνυμα που

έλαβα σχετικά με το όνομα ΣΙΝΑΝΟ

Αγαπητέ Πάνο Αλεβίζο, Πολύ σημαντική η προσφορά σου με το site της Μεγαλόπολης - ΣΙΝΑΝΟ. Σχετικά με την ονομασία ΣΙΝΑΝΟ, η δική μου θεωρία είναι ότι προέκυψε προς τιμήν του Omar Sinan, επιφανέστατου οθωμανού Αρχιτέκτονα(1489-1588) και γόνου ελληνορθόδοξης οικογένειας, που στρατολογήθηκε στο παιδομάζωμα του 1512 κι έγινε Γενίτσαρος, κατόπιν αξιωματικός του Μηχανικού και Αρχηγός Πυροβολικού του οθωμανικού Στρατού. Θεωρείται ως ο μέγιστος Αρχιτέκτων-Πολεοδόμος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Προφανώς το γεγονός ότι η Μεγάλη Πόλη της Αρκαδίας υπήρξε προϊόν συγκεκριμένου Πολεοδομικού Σχεδιασμού (Επαμεινώνδας-390 π.Χ.)που διαμορφώθηκε από ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΒΑΣΗ, θα πρέπει να εντυπωσίασε τον Omar Sinan και ενδεχομένως να επισκέφθηκε την περιοχή περί το 1550-1570.Στο μοναδικό τότε κατοικούμενο μικρό οικισμό, κοντά στα ερείπια της Μεγάλης Πόλεως, πιθανώς να διέμεινε ο Omar Sinan αρκετό διάστημα ερευνώντας τη Μεγάλη Πόλη, οπότε είναι εύλογο ο οικισμός αυτός έκτοτε να έλαβε την ονομασία ΣΙΝΑΝΟ. Εάν δεν υπάρχει άλλη πιό πιθανή εκδοχή για το όνομα ΣΙΝΑΝΟ, νομίζω ότι η άποψή μου είναι η πλέον βάσιμη και θα άξιζε κάποιος πανεπιστημικός ερευνητής να ασχοληθεί, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης, που έχει πλούσιο αρχειακό υλικό για τον Omar Sinan.

Με φιλικούς χαιρετισμούς ΘΩΜΑΣ Ε. ΓΚΙΟΚΑΣ Ναυαρίνου 59 - ΤΡΙΠΟΛΗ.

LAST_UPDATED2
 

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ

Μέλη : 26
Περιεχόμενο : 54
Σύνδεσμοι : 46
Εμφανίσεις Περιεχομένου : 49513